प्रधानमंत्री पीक विमा योजना माहिती | PMFBY मराठी
भारत हा कृषिप्रधान देश आहे. मात्र बदलते हवामान, अवकाळी पाऊस, दुष्काळ, गारपीट, पूर, कीड-रोग यामुळे शेतकऱ्यांचे मोठे नुकसान होते. या नुकसानीपासून शेतकऱ्यांना आर्थिक संरक्षण देण्यासाठी केंद्र सरकारने प्रधानमंत्री पीक विमा योजना (PMFBY) सुरू केली.
प्रधानमंत्री पीक विमा योजना म्हणजे काय?
प्रधानमंत्री पीक विमा योजना (PMFBY) ही केंद्र सरकारची प्रमुख योजना असून, नैसर्गिक आपत्तीमुळे झालेल्या पीक नुकसानीची भरपाई शेतकऱ्यांना देणे हा योजनेचा मुख्य उद्देश आहे.
📅 सुरुवात: 2016
🏛️ अंमलबजावणी: केंद्र व राज्य सरकार संयुक्तपणे
🎯 उद्दिष्ट: शेतकऱ्यांचे उत्पन्न सुरक्षित करणे
योजनेचे मुख्य उद्दिष्टे
नैसर्गिक आपत्तीमुळे होणाऱ्या पीक नुकसानीची भरपाई
शेतकऱ्यांचा आर्थिक धोका कमी करणे
शेतीत स्थिरता आणणे
शेतकऱ्यांना कर्ज घेण्यास प्रोत्साहन
कोणती पीके विमा संरक्षणाखाली येतात?
🌾 खरीप पीके
भात, सोयाबीन, कापूस, मका, तूर, उडीद, मूग
🌾 रब्बी पीके
गहू, हरभरा, ज्वारी, कांदा, सूर्यफूल
🌾 नगदी व व्यापारी पीके
ऊस, भाजीपाला (राज्य निर्णयानुसार)
पीक विमा प्रीमियम (हप्ता) किती?
हंगाम शेतकऱ्याचा हप्ता
1.खरीप 2%
2.रब्बी 1.5%
3.नगदी पीके 5%
👉 उर्वरित प्रीमियम केंद्र व राज्य सरकार भरते
कोणत्या नुकसानीसाठी विमा मिळतो?
✔️ दुष्काळ
✔️ अतिवृष्टी / पूर
✔️ गारपीट
✔️ वादळ
✔️ कीड व रोग
✔️ आग
✔️ अवकाळी पाऊस
पात्रता (Eligibility)
भारताचा नागरिक असलेला शेतकरी
स्वतःची किंवा भाड्याने घेतलेली जमीन
पीक लागवड केलेली असणे
कर्जदार व बिगर-कर्जदार दोघेही पात्र
आवश्यक कागदपत्रे
आधार कार्ड
7/12 उतारा
पीक पेरणी प्रमाणपत्र
बँक पासबुक
मोबाईल नंबर
पासपोर्ट साईज फोटो
ऑनलाइन अर्ज प्रक्रिया (Step by Step)
1️⃣ www.pmfby.gov.in या वेबसाईटला भेट द्या
2️⃣ “Farmer Corner” वर क्लिक करा
3️⃣ “Guest Farmer” किंवा “Registered Farmer” निवडा
4️⃣ माहिती भरा व कागदपत्रे अपलोड करा
5️⃣ अर्ज सबमिट करा
6️⃣ अर्ज क्रमांक जतन करा
विमा दावा (Claim) कसा करायचा?
📞 Crop Loss Intimation
72 तासांच्या आत नुकसान नोंद करणे आवश्यक
वेबसाईट / टोल-फ्री नंबर / अॅप द्वारे माहिती द्यावी
फायदे (Advantages)
✅ कमी प्रीमियम
✅ मोठ्या नुकसानीपासून संरक्षण
✅ कर्जदार शेतकऱ्यांना आधार
✅ सरकारची आर्थिक मदत
तोटे (Disadvantages)
❌ नुकसान भरपाईत विलंब
❌ पारदर्शकतेचा अभाव
❌ सर्व पीके व क्षेत्र कव्हर नाहीत
PMFBY मराठी